Bijgewerkt op 6 november 2026 · Huisprijzen.be redactie
Een plaatsbeschrijving is een gedetailleerd document dat de staat van een huurwoning vastlegt, kamer per kamer, bij de start en eventueel bij het einde van de huur. In Vlaanderen is ze verplicht voor huurcontracten sinds 1 januari 2019: artikel 9 van het Vlaams Woninghuurdecreet legt op dat huurder en verhuurder ze samen en voor gezamenlijke rekening opmaken. Hieronder lees je wanneer dat moet gebeuren, wat erin hoort en wat ze betekent als er bij het vertrek schade blijkt.
In het kort
- Verplicht in Vlaanderen volgens artikel 9 Woninghuurdecreet (2018): omstandig, op tegenspraak en voor gezamenlijke rekening.
- Opmaken terwijl de woning leegstaat of tijdens de eerste maand dat de huurder erover beschikt.
- De verhuurder laat ze registreren; dat is gratis voor een woning die alleen voor bewoning dient (FOD Financiën, 2026).
- Zonder intredende plaatsbeschrijving wordt vermoed dat de huurder de woning ontving zoals ze bij het einde is (artikel 39, §3).

Is een plaatsbeschrijving verplicht in Vlaanderen?
Ja, in Vlaanderen is een plaatsbeschrijving verplicht bij elke woninghuur die onder het Vlaams Woninghuurdecreet valt. Artikel 9, §1 van het decreet van 9 november 2018 bepaalt dat de partijen verplicht zijn een omstandige plaatsbeschrijving op te stellen, op tegenspraak en voor gezamenlijke rekening.
Het decreet geldt voor huurovereenkomsten die vanaf 1 januari 2019 gesloten zijn voor een woning in Vlaanderen. Ook voor studentenhuur is artikel 9 van toepassing, via artikel 56 van hetzelfde decreet. "Omstandig" betekent dat een algemene zin in het contract, zoals "de huurder ontving de woning in goede staat", niet volstaat: dat stelde ook het advocatenkantoor VDV in zijn toelichting op Jubel (2017). De beschrijving moet ruimte per ruimte concreet zijn.
De plaatsbeschrijving maakt deel uit van hetzelfde dossier als het huurcontract. Die twee documenten registreer je ook samen. Hoe dat verloopt, lees je in de gids over het huurcontract registreren.
Wanneer maak je de plaatsbeschrijving van een huurwoning op?
De plaatsbeschrijving van een huurwoning in Vlaanderen maak je op terwijl de ruimtes onbewoond zijn, of uiterlijk tijdens de eerste maand waarin de huurder over de woning kan beschikken. Die keuze staat letterlijk in artikel 9, §1 van het Vlaams Woninghuurdecreet (2018).
In de praktijk plan je de afspraak best vóór de verhuizing. In een lege woning zie je vloeren, plinten, muren en stopcontacten beter, en is er nog geen discussie over wie een kras veroorzaakte. Tijdens de eerste maand kan het nog, maar dan moeten er al meubels staan en is de vergelijking lastiger.
Worden er tijdens de huur belangrijke wijzigingen aan de woning aangebracht, dan kan elke partij volgens artikel 9, §2 een bijvoegsel eisen, op tegenspraak en voor gemeenschappelijke rekening. Dat bijvoegsel wordt eveneens geregistreerd. Een nieuwe keuken of badkamer is dus een reden om de beschrijving bij te werken.
Wat betekent op tegenspraak, en wat als jullie het niet eens raken?
Op tegenspraak betekent dat huurder en verhuurder allebei aanwezig zijn of zich laten vertegenwoordigen, en dat beide het document ondertekenen. Een beschrijving die één partij alleen opmaakt, voldoet niet aan artikel 9 van het Vlaams Woninghuurdecreet (2018).
Je mag ook een deskundige aanstellen. Spreek je samen één deskundige aan, dan werkt die voor jullie allebei. Volgens Test-Aankoop (2026) kan elke partij bij onenigheid ook een eigen expert kiezen en die dan zelf betalen.
Raken jullie er niet uit, dan is de rechter aan zet. Artikel 9, §1 bepaalt dat de rechter een deskundige aanwijst als het verzoekschrift is ingediend vóór het einde van de termijn van één maand. Het vonnis is uitvoerbaar niettegenstaande verzet en is niet vatbaar voor hoger beroep. Volgens de toelichting van VDV Advocaten op Jubel is dat in huurzaken de vrederechter.
Teken nooit een beschrijving waarmee je het niet eens bent. Schrijf je opmerking erbij of laat de tekst aanpassen vóór je handtekening.
Wie betaalt de plaatsbeschrijving?
In Vlaanderen betalen huurder en verhuurder de plaatsbeschrijving samen, want artikel 9 van het Woninghuurdecreet (2018) spreekt van gezamenlijke rekening. Maak je de beschrijving zelf samen op, dan kost ze niets. Stel je samen een deskundige aan, dan draagt ieder de helft.
Wil een partij per se een eigen expert, dan betaalt die partij die expert zelf, zo legt Test-Aankoop (2026) uit. Het decreet gaat dus uit van een verdeling: een afspraak die alles bij de huurder legt, strookt daar niet mee. Wat een deskundige in de praktijk aanrekent, met tarieven van met name genoemde aanbieders, vind je in onze blog plaatsbeschrijving: prijs en tarieven vergeleken.
Plaatsbeschrijving opmaken: welke stappen volg je?
Een plaatsbeschrijving opmaken doe je in zes stappen: datum prikken, documenten klaarleggen, ruimte per ruimte beschrijven, installaties noteren, foto's toevoegen en samen ondertekenen. Het Vlaams Woninghuurdecreet legt geen vaste vorm op, enkel dat de beschrijving omstandig is en op tegenspraak gebeurt.
- Prik een moment vóór de verhuizing, of ten laatste in de eerste maand.
- Beslis wie het doet: samen, of via een deskundige die jullie samen aanstellen.
- Werk ruimte per ruimte en steeds in dezelfde volgorde: plafond, muren, vloer, deuren, ramen, verlichting, stopcontacten, radiatoren.
- Noteer installaties en meterstanden. Test-Aankoop (2026) raadt aan verwarming, elektriciteit, water en gas te vermelden, en of ze afgesloten waren.
- Voeg foto's toe met datum. Artikel 9 vereist dat niet uitdrukkelijk, maar foto's maken latere discussies veel korter.
- Dateer en onderteken met beide partijen, op elke pagina als dat kan, en voeg het document bij het huurcontract.
Verhuur je een gemeubelde woning, dan hoort er een inventaris bij van wat er staat en in welke staat.
Plaatsbeschrijving voorbeeld: hoe beschrijf je een ruimte?
Een goed voorbeeld van een plaatsbeschrijving beschrijft elk element concreet, met de aard van het materiaal, de staat en eventuele gebreken op een exacte plaats. Hieronder staat een fictief voorbeeld voor één kamer, enkel om de stijl te tonen.
| Element | Goede beschrijving | Te vaag |
|---|---|---|
| Muren | Geschilderd wit, in goede staat; 2 gaatjes van schroeven op 1,5 m hoogte naast het raam. | Muren ok |
| Vloer | Laminaat eik; kras van 10 cm aan de deur, geen loszittende planken. | Vloer goed |
| Raam | PVC, dubbel glas, sluit correct; rolluik werkt. | Raam in orde |
| Stopcontacten | 3 stuks, geen barsten; 1 stuk naast de deur zit los. | Elektriciteit ok |
| Radiator | Paneelradiator wit met thermostaatkraan; kleine roestvlek onderaan links. | Radiator |
Test-Aankoop biedt gratis modellen aan, en voor grotere woningen helpt een schets met genummerde kamers. Een model is een hulpmiddel: wat telt, is dat de beschrijving klopt met de woning die jullie samen zien.
Moet je de plaatsbeschrijving registreren?
Ja. In Vlaanderen moet de plaatsbeschrijving geregistreerd worden en die verplichting rust op de verhuurder, volgens artikel 9, §1 en artikel 11 van het Woninghuurdecreet (2018). Voor een gebouw dat alleen voor bewoning is bedoeld, is de registratie gratis, aldus de FOD Financiën (2026).
Het huurcontract moet volgens de FOD Financiën binnen twee maanden na ondertekening geregistreerd worden. De plaatsbeschrijving bied je tegelijk aan, of later samen met het contract dat al gratis geregistreerd is of een melding daarvan. De kosten van een laattijdige registratie zijn volgens artikel 11 volledig voor de verhuurder.
Voor een plaatsbeschrijving bij een contract dat niet alleen voor bewoning bedoeld is, rekent de FOD Financiën 50 euro registratierechten aan. Bij verhuur komt er ook nog een ander document kijken: het EPC is verplicht bij verkoop en verhuur, dus een EPC-attest laten opmaken plan je best vóór je de woning te huur zet.
Plaatsbeschrijving bij het einde van de huur: hoe verloopt dat?
Bij het einde van de huur wordt een plaatsbeschrijving opgesteld zodra één van de partijen daarom vraagt, op tegenspraak en voor gezamenlijke rekening, en uiterlijk op het moment dat de sleutels worden teruggegeven. Dat staat in artikel 39, §2 van het Vlaams Woninghuurdecreet (2018).
Je legt de uittredende beschrijving naast de intredende en je noteert wat veranderd is. Raken jullie het niet eens, dan wijst de rechter een deskundige aan op verzoek dat werd ingediend vóór het einde van een termijn van één maand na de ontruiming van de woning. Ook hier is het vonnis uitvoerbaar niettegenstaande verzet en niet vatbaar voor hoger beroep.
Wil je als verhuurder daarna verkopen of herverhuren, dan weet je met een schatting meteen waar je staat: je kunt de waarde van je woning laten schatten of de huurprijs laten inschatten voor de volgende huurder. Lees ook de gids over het huurcontract opzeggen als het einde van de huur nog voor je ligt.
Bereken gratis wat je woning vandaag waard is voor je beslist.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Schade of slijtage: wat mag de verhuurder aanrekenen?
In Vlaanderen is de huurder aansprakelijk voor schade die tijdens de huur ontstaat, behalve wanneer hij bewijst dat ze zonder zijn schuld gebeurde; schade door ouderdom of overmacht blijft buiten zijn verantwoordelijkheid. Dat volgt uit artikel 39, §1 en §3 van het Woninghuurdecreet (2018).
Is er bij de start een omstandige plaatsbeschrijving gemaakt, dan moet de huurder de woning teruggeven zoals hij ze volgens die beschrijving ontvangen heeft, met uitzondering van wat door ouderdom of overmacht tenietging of beschadigd raakte, en van herstellingen die ten laste zijn van de verhuurder.
Is er géén intredende plaatsbeschrijving, dan wordt vermoed dat de huurder de woning ontving in de staat waarin ze zich bij het einde bevindt. Tegenbewijs blijft mogelijk met alle middelen, maar voor de verhuurder wordt het een moeilijke zaak. Hier ligt dus het belang van het document voor verhuurders.
| Situatie | Wie draagt ze normaal? | Basis |
|---|---|---|
| Schade door gebruik in strijd met de bestemming of door nalatigheid | Huurder | Art. 26 en 39, §1 |
| Kleine herstellingen | Huurder | Art. 26 |
| Herstellingen die enkel door ouderdom of overmacht nodig zijn | Verhuurder | Art. 26 en 39, §3 |
| Grotere herstellingen tijdens de huur | Verhuurder | Art. 25 |
Moet er na de huur iets hersteld worden, dan kun je via tot 3 gratis offertes voor de herstelling opvragen; zo heb je ook een objectief bedrag om over te praten. Het vervolg, de huurwaarborg en de vrijgave ervan, bespreken we in een aparte gids. De plaatsbeschrijving is geen juridisch advies voor jouw dossier: bij een echt geschil beslist de vrederechter op basis van de feiten.
Lees ook
Veelgestelde vragen
Is een plaatsbeschrijving verplicht bij huur in Vlaanderen?
Wanneer moet de plaatsbeschrijving ten laatste klaar zijn?
Wie betaalt een plaatsbeschrijving?
Moet ik een plaatsbeschrijving registreren?
Wat als er geen plaatsbeschrijving is gemaakt?
Is een plaatsbeschrijving bij het einde van de huur verplicht?
Begin met een realistische waarde. Daarmee onderhandel je met een notaris, makelaar, koper of mede-eigenaar op basis van feiten.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Bronnen
- Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018 (Codex Vlaanderen)
- FOD Financiën: huurcontract en plaatsbeschrijving registreren
- Test-Aankoop: plaatsbeschrijving bij huur
- Jubel (VDV Advocaten): de plaatsbeschrijving en het Vlaams huurdecreet
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Voor je eigen dossier raadpleeg je een notaris of fiscalist.